Aralık 2026'da sinemalarda vizyona girecek olan Avengers: Doomsday filmi için sosyal medyada çoğu insanın şu soruyu sorduğunu gördüm: "Hangi filmleri ve dizileri izlemeliyim?" Ben de bir Marvel hayranı olarak bu konudaki fikirlerimi sizlerle paylaşacağım.

İzleyicilerin en çok merak ettiği genel sorular şunlar:

1. Bu filmi anlamak için hangi yapımları izlemeliyim?

2. Filmleri çıkış tarihine göre mi yoksa MCU'daki (Marvel Sinematik Evreni) kronolojik sıraya göre mi izlemeliyim?

3. Dizileri izlemeye zamanım yok; izlemezsem bir şey kaybeder miyim?

Şimdi bu soruları teker teker cevaplayayım:

Doomsday'i anlamak için aslında tüm filmleri izlemenize gerek yok; ancak ben izlemenizi tavsiye ederim. Çünkü bir filmde kısaca değinilen ufak bir olay, başka bir filmin ana teması hâline gelebiliyor. Bunun MCU'da çok sık yaşandığını söyleyebilirim; bu yüzden filmler hakkında genel hatlarıyla bir fikir sahibi olmanız bence önemlidir.

Filmleri hangi sıralamayla izlemeliyim?

Bu sorunun tek bir doğru cevabı yok; iki türlü de izleyebilirsiniz. Ben filmlerin çoğunu sinemada izlediğim için çıkış sırasına göre takip ettim; ancak MCU'nun evren içi kronolojik sırasına göre izleyen birine de "Yanlış yapıyorsun." diyemem. Dolayısıyla filmlere yeniden başlayacaksanız tercih tamamen sizin keyfinize kalmış. Yine de şahsen baştan başlasam sanırım yine vizyon sırasıyla izlerdim.

Diziler kısmına gelecek olursak:

Sadece iki dizi önereceğim: Loki ve WandaVision. Bu iki yapımın ortak paydası çoklu evrenler (paralel evrenler) olduğu için kesinlikle izlenmeli. Fakat dizi izleyecek kadar sabrınız ya da vaktiniz yoksa size bir önerim var: "Ezginin Kanalı"nda hem Loki hem de WandaVision dizileri için detaylı özet anlatımları bulunuyor. Bu videolar sayesinde dizileri baştan sona izlemeden de paralel evren mantığını kavrayabileceğinizi düşünüyorum. İlgili bağlantıları aşağıya bırakıyorum:

Çıkış Tarihine Göre Sıralama:

• Iron Man (2008)

• The Incredible Hulk (2008)

• Iron Man 2 (2010)

• Thor (2011)

• Captain America: The First Avenger (2011)

• The Avengers (2012)

• Iron Man 3 (2013)

• Thor: The Dark World (2013)

• Captain America: The Winter Soldier (2014)

• Guardians of the Galaxy (2014)

• Avengers: Age of Ultron (2015)

• Ant-Man (2015)

• Captain America: Civil War (2016)

• Doctor Strange (2016)

• Guardians of the Galaxy Vol. 2 (2017)

• Spider-Man: Homecoming (2017)

• Thor: Ragnarok (2017)

• Black Panther (2018)

• Avengers: Infinity War (2018)

• Ant-Man and the Wasp (2018)

• Captain Marvel (2019)

• Avengers: Endgame (2019)

• Spider-Man: Far From Home (2019)

• Black Widow (2021)

• Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings (2021)

• Eternals (2021)

• Spider-Man: No Way Home (2021)

• Doctor Strange in the Multiverse of Madness (2022)

• Thor: Love and Thunder (2022)

• Black Panther: Wakanda Forever (2022)

• Ant-Man and the Wasp: Quantumania (2023)

• Guardians of the Galaxy Vol. 3 (2023)

• The Marvels (2023)

• Deadpool & Wolverine (2024)

• Captain America: Brave New World (2025)

• Thunderbolts* (2025)

• The Fantastic Four: First Steps (2025)

• Spider-Man 4

MCU Kronolojik Sıralaması:

• Captain America: The First Avenger (1940'lar)

• Captain Marvel (1995)

• Iron Man (2008/2010)

• Iron Man 2

• The Incredible Hulk

• Thor

• The Avengers (2012)

• Iron Man 3

• Thor: The Dark World

• Captain America: The Winter Soldier

• Guardians of the Galaxy

• Guardians of the Galaxy Vol. 2

• Avengers: Age of Ultron

• Ant-Man

• Captain America: Civil War

• Black Widow (Civil War'un hemen sonrası)

• Black Panther

• Spider-Man: Homecoming

• Doctor Strange

• Thor: Ragnarok

• Ant-Man and the Wasp (Jenerik sonrası sahne hariç)

• Avengers: Infinity War

• Avengers: Endgame

• Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings

• Eternals

• Spider-Man: Far From Home

• Spider-Man: No Way Home

• Doctor Strange in the Multiverse of Madness

• Thor: Love and Thunder

• Black Panther: Wakanda Forever

• Ant-Man and the Wasp: Quantumania

• Guardians of the Galaxy Vol. 3

• The Marvels

• Deadpool & Wolverine

• Captain America: Brave New World

• Thunderbolts*

• The Fantastic Four: First Steps

• Spider-Man 4

Toplamda 38 film var. "Doomsday'e kadar yetişmez, bunları asla bitiremem." diyenler için talep olursa başka bir içerikte bu filmlerin özetlerini de paylaşabilirim.

Buraya kadar olan kısım izlememiz gereken temel Marvel Sinematik Evreni yapımlarıydı. Ancak filmde karşımıza X-Men ekibi de çıkacak ve bizim bu karakterler hakkında da bilgi sahibi olmamız gerekecek. Aslında bu konuyu uzun uzun anlatmak isterdim fakat yazı çok uzayacağı için ayrı bir içerik hazırlamayı düşünüyorum.

X-Men tarafına gelirsek; size şu filmleri izleyin şeklinde doğrudan bir liste vermeyeceğim çünkü X-Men kendi içinde başlı başına devasa bir evren. O filmleri de araya eklerseniz kafanızın karışması muhtemeldir. Bu yüzden naçizane tavsiyem şunları araştırmanız yönünde olacaktır: "Mutantlar neden iki gruba ayrıldı?" ve "Mutantların temel yetenekleri nelerdir?" gibi temel sorulara yanıt bulursanız Doomsday'i izlerken kafa karışıklığınız en aza inecektir.

Bu arada X-Men ekibinden bahsedip Tobey Maguire'ın Spider-Man'ine değinmemek olmaz. Söylentilere göre filmde X-Men ekibi kendi evrenlerini kurtarmak adına Tobey Maguire'ın evreniyle karşı karşıya gelecek. Bu yüzden yine naçizane tavsiyemdir: Tobey Maguire'ın Spider-Man üçlemesini izlerseniz hiçbir şey kaybetmezsiniz.

Şimdilik aklıma gelenler bunlardı; yeni detaylar ortaya çıktıkça yazmaya devam edeceğim. Buraya kadar okuduğunuz için teşekkür ederim, iyi günler dilerim!

Bu yazdığım içerik, şu ana kadar yazdığım 6 içerikten bütünüyle farklı. Bundan önceki yazılarımda size sadece teknolojiyi basite indirgeyip kendi yorumumu katarak aktarmaya çalıştım; bu kez ise sadece faydalı olmayı amaçlıyorum, tek hedefim bu.

Bir arkadaşımın Substack’te yazdığı bir bülteni okurken konunun altına bir yorum bıraktım. Sohbet sohbeti açtı ve bana Be My Eyes (Gözlerim Ol) uygulamasından bahsetti. İlk defa duyduğum için biraz anlatmasını istedim ve dinledikçe hayran kaldığım, ufkumu açan bir platformla karşılaştım.

Öncelikle bu uygulamanın görme engelli bireylerin günlük yaşamını kolaylaştırmak üzerine kurulduğunu söyleyerek başlayayım. Bizlerin bir farkındalık oluşturması gerektiğine inanıyorum; fakat bunun için ille de sivil toplum kuruluşlarına, derneklere veya vakıflara üye olmak şart değil. İnsanların hayatına dokunmak, cebimizdeki teknolojiyi doğru kullandığımızda artık bu kadar kolay.

Be My Eyes Nedir?

Be My Eyes; görme engelli ve az gören bireyler ile gören gönüllüleri ya da yapay zekâyı canlı video bağlantısıyla bir araya getiren, tamamen ücretsiz bir erişilebilirlik uygulaması.

Uygulama, görme engelli kullanıcıların günlük yaşamda karşılaştıkları görsel engelleri aşmalarını sağlamak amacıyla iki temel model üzerinden çalışıyor:

• Gönüllü Ağı ile Canlı Yardım: Dil eşleşmesine göre çalışır. Kullanıcı bir çağrı başlattığında, aynı dili konuşan kayıtlı bir gönüllünün telefonu çalar. Bağlantı kurulduğunda gönüllü, kullanıcının kamerasından gelen görüntüyü izleyerek sesli tarif yapar.

• Be My AI (Yapay Zekâ Desteği): GPT-4 Vision altyapısını kullanan bu modül, kullanıcının çektiği fotoğrafı saniyeler içinde ayrıntılı şekilde betimler. Kullanıcı, yapay zekâya nesneyle veya ortamla ilgili detay sorular sormaya devam edebilir.

Hangi Sorunları Çözüyor?

Görme engelli bir bireyin karşılaştığı kombinin derece ayarını okuma, çamaşırları renklerine göre ayırma, bir ilacın son kullanma tarihini kontrol etme ya da raftaki iki kutu sütten hangisinin laktozsuz olduğunu anlama gibi sorunlar...

İşte tam bu noktada Be My Eyes devreye giriyor. Bir gönüllüyle yapılan 30 saniyelik kısa bir görüşme veya yapay zekâya sorulan tek bir soru, o an çözümsüz gibi duran fiziksel bir engeli anında ortadan kaldırıyor.

Nasıl Kullanılır ve Gönüllü Olunur?

Sisteme dâhil olmak ve birinin gözü olmak oldukça zahmetsiz bir süreç:

• App Store veya Google Play üzerinden Be My Eyes uygulamasını indirin.

• Kurulum ekranında "Gören bir gönüllü olarak katılmak istiyorum" seçeneğini işaretleyin.

• Bildirim izinlerini açıp destek verebileceğiniz dilleri (örneğin Türkçe ve İngilizce) seçin.

• Hepsi bu kadar. Artık günlük hayatınıza devam edebilirsiniz; telefonunuza çağrı geldiğinde müsaitseniz tek dokunuşla açıp yardım edebilir, meşgulseniz reddedebilirsiniz. Çağrı anında sıradaki diğer gönüllüye yönlendirilir.

Günün büyük bir kısmını ekran başında, bildirim kovalayarak ya da sosyal medyada boş içerikleri kaydırarak harcıyoruz; bunu hepimiz yapıyoruz, kabul edelim. Ama ben teknolojinin sadece tüketilen, vakit öldürülen bir şey olmasına karşıyım. Cebimizdeki o aletler doğru amaçla kullanıldığında, bir insanın hayatındaki en büyük engellerden birini 30 saniyede kaldırabilecek kadar güçlü.

Asıl engel çoğu zaman gözlerde değil, bizim umursamazlığımızda başlıyor. Birine fayda sağlamak için cebinizden binlerce lira çıkmasına ya da günlerinizi vakfetmenize gerek yok; biraz empati ve cebinizdeki telefon fazlasıyla yetiyor. Ben uygulamayı telefonuma kurdum ve o köşede hazır bekliyor. Sizden de ricam, teknolojiyi sadece tüketen tarafta kalmayın; indirin, bir köşede dursun. Belki yarın bilgisayar başında kod yazarken, kahve içerken ya da sokakta yürürken ekranınıza bir çağrı düşer ve hiç tanımadığınız birinin gören gözü siz olursunuz. Farkında olmak lafla olmuyor, gelin şu teknolojiyi gerçekten bir işe yaratalım.

Togg ile ilgili bir yazı çok yazmak istemekle beraber hiç yazmakta istemiyordum. Çünkü siyasete çok konu oldu. Ancak burada herhangi bir siyasi tarafı benimsemeden (normalde de siyasetle aram yok, en azından var sayılmaz) bir otomobil sever olarak fikirlerimi paylaşıp üzerine konuşacağım.

Lütfen sizde yazıyı okurken, tuttuğunuz siyasi parti veya taraftan uzak durarak okumaya çalışınız.

Togg ilk duyurulduğunda (2017 veya 2018) lise öğrencisiydim ve ülkemizin bir araba geliştirecek olması beni çok sevindirmişti. Nüfusa oranla araç sayısının hatırı sayılı olduğu, insanlarımızın otomobillere olan sevgisini düşündükçe neden hiçbir zaman kendi arabamızı üretmediğimizi bir türlü anlayamadım. Tabi “Devrim” gibi bir deneme olması, bu denemenin başarısız olduğunu kenarda tutarsak, cumhuriyet tarihinde ciddi anlamda bir deneme olmamış durumdaydı.

İlk defa yerli araba üreteceğimiz söylentisini duyduğumda “Benzinli mi dizel mi olur?”, “Kaç litre hacimle üretilir?”, “Benzinli modeli ve dizel modeli kaç beygir olur?”, “Kaç vites olur?” gibi üzerine çok düşünmüştüm. Dünya piyasasında 2012 – 2013 tarihlerinden sonra atılım yapmış Tesla’yı saymazsak elektrikli araba gibi bir kavrama hiç alışık olmamamız gibi durumları düşününce, aracın elektrikli olacağına dair hiçbir düşüncem gelişmemişti. Ancak aracın ilk duyurusunda elektrikli araç üretileceğinin belirtilmesine çok şaşırmıştım ve çok takdir etmiştim. Sebepleri ise şu:

1) Dünyada başka firmalar ve ülkeler 19. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren içten yanmalı motorlarla otomobil yaparken ve bunun ekmeğini 140 – 150 sene boyunca yemişken, dünyada fosil yakıtın azaldığı bir senaryoda içten yanmalı motor yapmak çok mantıksız.

2) Elektrikli araçlar Togg’un tanıtıldığı dönemlerde ne kadar bilinmez bir dünya olursa olsun, içten yanmalı motor üretmek çok ama çok zor bir süreçtir. Araçlara – otomobillere ilgi duyanlar bir içten yanmalı motorun kaç yüz parçadan oluştuğunu (krank, eksantirik, subap, valf, silindir vs…) ve bu parçaların üretiminin, montajının, matematiğinin ve mühendisliğinin ne kadar zor olduğunu bilirler. İçten yanmalı motorlar dünya tarihinde sona yaklaşırken (keşke yaklaşmasa) benzinli veya dizel araç üretmek çok mantıksız olacaktı. O yüzden bunu çok mantıklı bulmuştum.

3) Her ne kadar bazı parçaları (kimine göre hiçbir parçası kimine göre bütün parçaları) yurt dışından ithal ürünler olmuş olsa bile, ülkemizin araç üretimine girişmesi gerektiğini destekliyordum. Vestel, Arçelik gibi Avrupa ve Dünya bazında çok satış yapan beyaz eşya markalarına sahibiz. Tüm parçaları ülkemizde mi üretiliyor? Ya da ülkemizde üretilmek zorunda mı? Volkswagen, Mercedes, BMW, Hyundai, Toyota gibi markalar ithal ürün kullanmıyorlar mı? Hatta bu saydığım markaların Çin Halk Cumhuriyeti’nde fabrikaları var. Yerli arabamızın üretiminde yabancı parça kullanmak benim için bir sorun teşkil etmiyor, yüzde yüz yerli denmesi benim için daha büyük sorun teşkil ediyor. Çünkü bu ifade çok daha imkansız.
Kısacası şunu demek istiyorum, artısıyla eksisiyle doğrusuyla yanlışıyla desteklememiz ve geliştirmemiz gereken bir proje olduğunu düşünüyorum.

Bu fikirler aracın ilk tanıtıldığı zamandaki düşüncelerimi yansıtıyor. Zamanla eksi düşüncelerim de artı düşüncelerim de arttı. Zaten bu safhada neyin ne olduğunu tam bilmiyorduk.

İlk duyurulduğunda kafamda beni düşündüren veya olumsuz fikirlerim ise kabaca şöyleydi:

1) Anadolu Grubu, BMC, Turkcell, Zorlu Holding ve TOBB olmak üzere 5 şirketin ortak olarak geliştirdiği bir proje olduğunu duyduğumda BMC gibi yıllardır farklı ürün gamlarında araç üretmiş bir firmanın olması sevindirici olsa da, Koç Holding’in neden bu projede olmadığını anlayamamıştım. Burada belki siyasi belki başka bir durum vardır ancak şunu kabul etmek lazım: Ford Otosan, Otokar, TOFAŞ gibi markalarla beraber otomotiv sektöründe ülkemizin mihenk taşı olan firmadan neden yararlanmadık? Herhangi bir ortaklık, herhangi bir danışmanlık gibi durumlarla Koç Holding değerlendirilemez miydi? Hatta BMC’yi saymazsak otomobil üretimi konusunda diğer 4 firmayı Koç Holding ile kıyaslamak bile çok büyük hata. 1968 yılında Fiat ile beraber TOFAŞ’ı kuran, yıllardır ülkemizde en çok satan araçların üretiminde, pazarlanmasında, servis ağında en önde gelen bir şirketimiz bu sürecin içerisinde nasıl olmaz?
Bu fikirlerimin o dönem “Ali Koç başkan, Fenerbahçe şampiyon” naraları atmamla alakası gerçekten yok :) Ayrıca hepimizin hayat boyunca yanılgıları vardır, çokta şey yapmamak lazım.

2) “Yerli otomobil üreteceğiz” dendiği an herkes gibi ben de “servis ağı” konusunu çok merak etmiştim. Araç fabrikası kurulmaya başladığı andan itibaren servis ağının da planlanması, hatta araç banttan indiği gün ülke genelinde çok iyi bir servis ağına sahip olması gerektiğini düşünmüştüm. Gerçekten de bu konuda maalesef çok geride kalındı. Kahramanmaraşlıyım ve bu bölgede en yakın Gaziantep’te Togg deneyim merkezi var, o da açılalı 1 sene oldu olmadı sanırım.
2023 – 2024 yıllarında ilk Togg alanlara “Şehrinizdeki Bosch Car Service’lerde aracınızın tamirat ve bakımını yaptırabilir, parça lazım olursa da Gemlik'ten oraya gönderilir” anlamı çıkarılacak açıklama yapılmıştı. Çok garip bir durum.

İlk zamanların ardından Aralık 2019’da (ilk mezun senemdi o yüzden hiç unutmam) araçlar tanıtıldı ve nihai olarak tasarımı, altyapısı gibi detaylarını görmüş olduk. Tabi bundan sonra Togg, yollarda kişi nakli için kullanılacak hususi bir araçtan daha çok sohbet masalarına “siyasi meze” edildi. Edilmesi doğrudur veya edileceği hiçbir şey yoktu gibi bir fikrim yok, ancak aracın ve projenin üzerine düşünülüp, birlik olunmalıydı.

Aracın tasarımının Çin’de yapılan bir fuarda “Pininfarina K380” konseptiyle tanıtıldığını, çalıntı olduğunu, yerli tasarım olmadığını söyleyen bir çok kişi farklı söylem ve iddialarda bulundu. Bunu diyenlerin Pininfarina firmasına veya araç üretimine dair çok bilgili kişiler olduklarını sanmıyorum.

Araç tasarımı “Hadi çizelim, çamurluğu şöyle olsun, tamponu da şöyle yaptık mı tamamdır.” gibi “rastgele” bir anlayışla yapılan bir tasarım değildir. Aerodinami, matematik, sektör beklentileri, moda gibi durumlar göz önüne alınarak yapılır. Modayı belirtme sebebim ise buradaki moda kelimesinin farklı bir anlama geldiğini düşünmüş olabilirsiniz. Ama hayır. Dünyadaki modaya göre araç tasarımları şekillenir. Trend olan renkler, trend olan tasarım dilleri gibi parametreler göz önüne alınır. Pininfarina’nın ise bu yıllarda bu tarz tasarımları üretmesi bizim konsept tasarımı almış olduğumuz veya “hırsız” olduğumuz anlamına gelmiyor. Aksine güncel trendleri kovalayan bir fikre sahip olduğumuzu gösteriyor.

Togg üretiminde yerli arabamızın tasarım aklına geçmeden önce Pininfarina ile ilgili birkaç örnek vermek istiyorum. Araçlara ne kadar ilginiz vardır bilmiyorum ama son zamanlarda Instagram veya Youtube’a girdiğinizde karşınıza çok keskin hatları olan retro bir Ferrari çıkıyorsa Ferrari F40’ı, farları kapanıp açılan kırmızı veya siyah bir Ferrari görüyorsanız Ferrari Testarossa’yı görmüşsünüz demektir. Bu araçlar Ferrari tarihindeki en ikonik 5 modelden ikisidir. Bunu ben değil araçların ikinci el değerleri söylüyor. Bu iki Ferrari modelinin tasarımı Pininfarina tarafından yapılmıştır. 458, 365 gibi farklı Ferrari modellerinin de Pininfarina tarafından tasarlandığını söylememe gerek bile yok.

Eskiden “dedelerimizin” bindiği retro model olan Peugeot 504, bir dönemin çok güzel coupe arabalarından biri olan Maserati GranTurismo gibi araçlar da Pininfarina tarafından tasarlanmıştır.

Yani ilk defa araba üretilecek bir ülkede ve bir projede, Pininfarina gibi sektöründe dünyanın en iyilerinden biri olan firmadan yardım ve tasarım almak, üzerine çalışmak çok takdire şayan bir durum bence.

Şimdi gelelim milli tasarım aklımıza: Murat GÜNAK.

 Murat Günak, abartısız bir şekilde otomotiv tarihinin en önde otomobil tasarımcılarından biridir. Mercedes-Benz, Peugeot, Volkswagen gibi büyük firmalarda çalışmış, bu firmaların bazılarında baş tasarımcı rolünü üstlenmiştir. Turkish Time dergisine göre “En Yaratıcı 50 Türk” listesinde 7. Sırada bulunmaktadır. Mercedes W202 C serisi, Peugeot 307, Volkswagen Passat CC, Volkswagen Golf V gibi tasarımlarda rol oynamıştır. Bu saydığım araçların güzel veya çirkin olması zevkinize göre değişebilir, ancak arabalara ilgi duyan kişiler saydığım arabaların Türkiye piyasasındaki sayısını da bilirler. Bilmeyenler ise Google’a Peugeot 307 yazarak aslında komşularında ve akrabalarında çok kez gördükleri arabayı tanıyabilirler.

Murat Günak Togg projesinde 2018 – 2021 yılları arasında üst düzey tasarım danışmanı olarak çalıştı. T10X ve T10F’in ilk prototiplerinin geliştirilmesinde Pininfarina ile beraber rol aldı. 2021 yılından sonra ise Tasarım Lideri olarak rol aldı. Resmi bir açıklama var mı bilmiyorum ama 2025 yılı itibariyle emekli olduğunu söyleyenler var.

Gürcan Karakuş da (Togg CEO) Murat Günak gibi çok harika bir kariyere sahip. Yıllarca Bosch’ta üst düzey yönetici olarak çalışmış biri. Kendisini şahsen tanımamakla beraber gördüğüm videoları ve röportajları kadarıyla sempatik buluyorum.

 Böyle büyük isimlere şirkette ve projede ne kadar alan tanınıyor bunu bilmiyorum. Ancak kağıt üzerinde kurulan ekip gerçekten dünya sınıfı seviyesinde.

Yazıyı yukarıdan aşağı okuduğumda Togg güzellemesi yapmışım gibi olmuş, aslında durum öyle değil. Bir otomobil sevdalısı olarak tabi ki ülkemizde bir araç üretimi olması çok hoşuma gidiyor, doğrularıyla ve yanlışlarıyla destekliyorum. Ama şimdi madalyonun diğer tarafına bakalım.

 Togg’un yazılımsal sorunlarına, kaportasının kalitesine dair internette bir çok şey görmüşsünüzdür. Görmediyseniz de kısaca özetleyeyim: Araçtaki dokunmatik ekranlar arada kapanıyor, klimasında arıza oluşuyor, silecekler çalışmıyor gibi yazılımsal problemler, kaportası ise kaza anında olması gerekenden daha fazla hasar alıyor gibi söylemler var.

Bu sorunlar çok detaylı şekilde üzerine tartışılabilecek konular. Ancak ben bilinen problemler değil de kendim için büyük olan problemleri konuşmak istiyorum.

Duyurulduğu, üretildiği günden itibaren araçla ilgili en nefret ettiğim şey ARACIN İSMİ oldu. Togg kelimesinin “Türkiye Otomobil Girişim Grubu”mu veya “Türkiye Otomobil Gelişim Grubu”mu olduğunu halen karıştırıyorum (Girişim Grubuymuş – yine baktım)

“Elin İtalyanı” 1968 yılında Koç ile şirket kurarken adını TOFAŞ yapıyor ve Togg’dan daha kalıcı bir isimlendirme olduğu kesin. Togg derken “Togggg” gibi sanki başka bir dilde kelimeymiş gibi telaffuz ediliyor. İki "g" harfini söylemeye çalışmak çok zor ve dil yapımız gereği de çok saçma buluyorum.

TOFAŞ isminin Togg ismine göre akılda kalıcılığının daha fazla olmasının yanında, model isimlerinin de daha kalıcı olması harika bir durum. Halen bugün “kuş serisi” olarak adlandırılan TOFAŞ arabaları, ülkemizde Doğan, Şahin, Kartal, Serçe gibi kendi dilimizde bir isimlendirmeyle satıldığı için bu kadar ünlüler ve bu kadar çok satmış durumdalar. Bu durum yazının başında “Neden Koç Holding yok?” sorusuna da çok güzel bir cevap. Ülkemizin en büyük firmalarından birinin neden Koç Holding olduğunu ve neden otomotiv sektöründe bu kadar başarılı olduğunun net ispatı.

T10F yani sedan olan Togg modeli, arka bagaj ile beraber arabanın arka camının da kalktığı “Fastback” tasarımından dolayı T10F isimlendirmesini nispeten olsa da anlıyorum. Ama T10X ne demek? Araç SUV ise neden T10S değil? İsimlendirme yapılırken standart neydi?

Bu kadar kötü marka ismi ve bu kadar kötü model ismi seçimi yapmayı da anlayabiliyorum. O zaman renk isimlendirmelerini neden bu kadar güzel yaptınız? Yani hangi akıl veya hangi dayanak bu isimlendirmelere karar verdi. Beyaz renge Pamukkale, bej renge Kapadokya gibi muhteşem ötesi isimlendirmeleri yapmayı madem becerebildiniz, aracın isimlendirmesini neden bu kadar anlamsız ve manasız yaptınız? Anlamsız ve manasızın yanı sıra dediğim gibi Togg kelimesi dilimize de uygun değil.

Mevcut hükümetimizin Osmanlı İmparatorluğu’na dair olan sevgisini ve merakını herkes biliyordur. Türkler ve Türk Vatandaşları olarak atalarımızı ve Osmanlı İmparatorluğu’nu biz de çok severiz. Mevcut hükümetimizin sevgisinden dolayı “Acaba markayı Osmanlı, 3 modeli de büyükten küçüğe Fatih, Yavuz, Kanuni yaparlar mı?” diye zamanında düşünmüştüm. Ancak bu isimlendirmenin aracı daha da siyasileştireceğini düşününce böyle bir şeyi düşünmemiş veya vazgeçmiş olabileceklerini anlıyorum. Ama muhalefet kesiminde olan birilerine dahi “Togg, T10F, T10X gibi anlamsız isimlendirmeler mi, yoksa “Fatih, Kanuni” gibi isimlendirmeler mi diye sorsak bence o kesim bile T10X ve Togg olmasın derlerdi. Gerçi hayal ettiğim gibi de olmayabilir, yani hayır T10X olsun Fatih olmasın da diyebilirlerdi.

İsimlendirme konusunun üzerinde bu kadar durma sebebim, bence güncel otomotiv dünyasında isimlendirmenin çok fazla öneminin olması. BMW için düşününce 320 demek 3 serisinin 2.0 motoru, 320’nin ardından “i” harfi gelirse “injection” yani “enjeksiyon” anlamında benzinli olduğunu, “d” harfi gelirse ise “diesel” yani mazotlu anlamına geldiğini belirtir. 5 serisi, 7 serisi veya tüm BMW serileri için bu standart geçerli.

Mercedes-Benz arabaları içinde bu şekilde bir standart var. C serisi “Comfort” yani konforlu anlamına gelirken, S serisi almanca “Sonderklasse” yani "özel sınıf" anlamına gelir. C180d demek aynı şekilde C serisinin 1.8 dizel motoru anlamına geliyor. Tabi ülkemizdeki vergi politikası nedeniyle üreticiler 10 – 15 yıldır farklı motor konfigürasyonları ile arabaları getiriyor, bu standartlar ülkemizde geçerli olmuyor.

Audi, Volvo, Opel, Volkswagen yani tüm markalar belirli bir standart ile isimlendirme yapmaktadır. Bizimkiler de öyle yapmış görünüyor ama standartlarımızda bir problem olduğu belli.

T10F’in lansman rengine (çok güzel tonda bir mavi renk) “Mardin” ismini veren ekip, T10X isimlendirmesini nasıl yapar? Acaba bu isimlendirmeli yapanlar farklı birimler mi veya ilk dönemlere göre personel değişikliği mi var bilmiyorum ama, yapılan bu yanlıştan yeni modellerle beraber kesinlikle dönülmeli.

Aşağıya gözünüzün şenlenmesi için "Mardin" renginde T10F'in fotoğrafını bırakıyorum:

 İsim konusunda çok daha fazlasını yazabilecek kadar sinir doluyum. Ancak kendimi anlatabildiğimi düşünerek bir sonraki konuya geçiyorum: Fiyatlandırma:

Belirli bir peşinat vererek geri kalanını peşin fiyatına 12 taksit ödemeyi anlayabiliyorum ve güzel de buluyorum. Ancak en giriş seviyesindeki T10X’in (V1 RWD Standart Menzil modeli) bile fiyatlandırması çok garip geliyor. Yazıyı yazdığım tarih (10.09.2026) itibariyle fiyatlandırmasını aşağıda bırakıyorum:

Aracın vergisiz ham fiyatı: 1.272.700 TL

ÖTV (%25): 318.175 TL

KDV(%20): 318.175 TL (ÖTV’li fiyat üzerinden hesaplanır.)

Toplam Tutar: 1.909.048 TL

Daha da açmak için T10X’in en üst versiyonu (T10X V2 4More Obsidyen) fiyatlarını da aşağıda bırakıyorum:

Aracın vergisiz ham fiyatı: 1.625.320 TL

ÖTV Tutarı(%65): 1.056.460 TL

KDV Tutarı(%20): 536.355 TL (ÖTV’li fiyat üzerinden hesaplanır)

Toplam Tutar: 3.218.137 TL

Yerli arabamızın en ucuz halini alırken aracın ham fiyatının yaklaşık yarısı kadar vergi ödemeyi, en kaliteli en donanımlı halini alırken ise ham fiyatın yaklaşık tamamı kadar vergi ödemeyi mantıklı bulmuyorum. Kabul edilesi de değil.

Bir ürünün satışında KDV olmasını anlayabiliyorum. Ancak yıllarca ülkemizde travma olmuş, dışarıya imrenerek baktığımız bir üründe neden bu kadar ÖTV vermek zorundayız? Hatta neden ÖTV vermek zorundayız? Kendi ürettiğimiz elektrikli aracı ithal elektrikli araç fiyatlarıyla alacaksak, ithal araçları tercih etmememizin mantığını neye dayandırmak gerekiyor? Togg bugün ilk alımda ÖTV’siz satılsa her yer elektrikli araç daha doğrusu her yer Togg ile dolmaz mı? Devletimiz kendi otomobilimizden ÖTV almadığında çok kötü şartlara mı geriler? Çok mu güç kaybederiz?

Bunun gibi sorulabilecek çok fazla soru var. Ancak hiçbirinin bana göre mantıklı bir açıklaması yok. Kendi ülkemizde üretilen, “yerli ve milli” aracımız dediğimiz, cumhuriyet tarihimizin yollardaki ilk örneği olan otomobili neden bu kadar pahalıya alıyoruz?

Sıfır arabalara bakınca şuan piyasada 1.350.000 TL bantlarında Fiat Egea, 1.700.000 TL fiyatlarında yeni Clio 6 ve çok farklı araçlar bulunabilmekte. Tabi günümüzdeki yakıt tüketimlerini, mazot ve benzinin pahalılığını düşününce 1.900.000 TL fiyatlarında Togg almak mantıklı olabilir. Ancak bunu Clio 6’dan daha aşağı veya Fiat Egea seviyelerinde bir fiyata satamaz mıyız? Kısacası bu fiyatlandırmaların ve vergilendirmelerin baştan aşağı yenilenmesi gerektiğini düşünmekteyim.

Son soruya gelirsek: 1.900.000 TL’ye Ben Togg alır mıyım? Politik cevap vermek için demiyorum ama duruma göre belki alırdım belki almazdım. Kısaca sebebini açıklayayım:

Bu paraya ancak kısa menzil Togg alabilecek olduğum için (vergiler sağolsun) şehirler arası kullanım için alıyorsam almam mantıklı değil. Menzilin kısa olması uzun yolda başıma dert açabilir. Uzun menzilli alacak olduğum bütçede zaten sorun olmaz.

Eğer şehir içi kullanım yapacaksam, şarj ve menzil sorunu yaşamayacağım için evet alırdım. 2 milyon altında zaten mantıklı içten yanmalı araba kalmadığını düşününce, almamam için bir sebep olmazdı.

2 sene önce olsaydı hiçbir şekilde almazdım. Yazılımsal problemleri ve servis ağı çok kötü vaziyetteydi. Bugün yazılımsal problemleri nispeten de olsa azalmış, Kahramanmaraşlı olduğumu baz alınca 80 km ötede Gaziantep’te servis açılmış halde. Bugün senaryoya ve fiyatına göre bence alınabilir bir tercih.

Şimdilik bu kadar, okuduğunuz için teşekkür ederim. 

Sevgiler.

Bir önceki yazımda 9 Eylül lansmanına değinirken Apple’ın yeni CEO’su John Ternus döneminin başladığından ve iPhone 18 Pro detaylarından bahsetmiştim. Orada ufak bir parantez açıp ilk defa tanıtılması beklenen katlanabilir modele gönderme olabileceğini de söylemiştim. Lansman geride kaldı ve söylentiler gerçeğe dönüştü: Apple, ilk katlanabilir telefonu olan iPhone Duo modelini resmen duyurdu.

Bu yazıda, gecenin en çok konuşulan ve Apple tarafında yepyeni bir dönemin kapısını aralayan iPhone Duo’da nelerle karşılaşacağız, detaylarıyla sizlere bunlardan bahsedeceğim.

Lansmandaki İlginç Detay, Gövde ve Ekran Mimarisi

İlk olarak lansmanda gözümden kaçmayan ve sonrasında sosyal medyada da epey geyiği dönen bir detayla başlayayım. Sunum esnasında cihazın avuç içine sığışını ve ergonomisini göstermek için ekrana yansıtılan devasa el görseli beni bir tık gülümsetti; cihazı kaldırdıklarında arkada kalan altı parmaklı dev el detayı, kusursuzluğuyla övünen Apple sunumlarında pek alışık olmadığımız cinsten komik bir prodüksiyon kazası oldu diyebilirim.

Touch ID’nin Dönüşü, Ekran Altı Kamera ve Tamamen eSIM

Gelelim biyometri ve bağlantı tarafındaki radikal kararlara. Katlanabilir form faktöründe her iki ekrana ayrı ayrı Face ID donanımı sığdırmanın getireceği çentik karmaşasından kaçmak için Apple nihayet Face ID yerine yan tuşta Touch ID tercih etmiş. Yıllar sonra güç tuşuna entegre Touch ID’yi görmek güzel mi? Kesinlikle pratik, parmağını koyduğun an kilit açılıyor. Ama insanın sormadan edemeyeceği bir gerçek var: Bunun için gerçekten 2026’ya kadar beklememiz mi gerekiyordu? iPad Air ve Mini serilerinde yıllardır tıkır tıkır çalışan, Android tarafının senelerdir her bütçede sunduğu güç tuşuna entegre parmak izi okuyucuyu bir iPhone’a getirmek için katlanabilir model üretmeyi beklemek affedersiniz ama çok geç kalınmış bir hamle. İç ekranda ise çerçevesiz deneyimi korumak adına nihayet ekran altı kamera teknolojisine geçilmiş, en azından o devasa paneli bölen bir delik görmüyoruz.

Güçlü A20 Pro Çip ve İlk Defa Apple Pencil Desteği

İşlemci tarafına geldiğimizde, iPhone 18 Pro serisinde de gördüğümüz 2 nanometre mimarili yeni A20 Pro çipi iPhone Duo’nun kalbinde yer alıyor. Apple Intelligence özelliklerini çoklu ekranda aynı anda çalıştırmak ve render işlerinde ısınmayı engellemek için çipin yapay zekâ motoru (Neural Engine) iki katına çıkarılmış durumda.

Kendi Yorumum

Eğer buraya kadar okuduysanız çok teşekkür ederim, bu kısımdan itibaren ise içeriği her zamanki gibi kendi düşüncelerimle sonlandıracağım.

Önceki yazımda da söylediğim gibi John Ternus’un sahneye çıkması benim için zaten ayrı bir heyecandı; ancak ilk lansmanında yıllardır beklenen katlanabilir iPhone hamlesini masaya koyması Ternus döneminin gerçekten daha cesur geçeceğinin sinyalini verdi. Lansmandaki o meşhur 'altı parmaklı dev el' hatası beni biraz tebessüm ettirse de titanyum ve karbon fiber birleşimiyle ortaya çıkan kasa kalitesi oldukça güçlü.

Ve gelelim beni hem güldüren hem de biraz düşündüren asıl meseleye: Steve Jobs ve meşhur kalem çıkışı.

Bilenler bilir, 2007’deki o ilk efsanevi iPhone tanıtımında Steve Jobs sahneye çıkıp "Who wants a stylus? You have to get 'em, put 'em away, you lose 'em. Yuck! Nobody wants a stylus." (Kimin kaleme ihtiyacı var ki? Alırsın, koyarsın, kaybedersin. İğrenç! Kimse kalem istemez) diyerek kalemi resmen yerden yere vurmuştu. Hatta doğuştan on tane kalemimiz olduğunu söyleyip parmaklarımızı işaret etmişti.

Şimdi insanın aklına şu soru gelmiyor değil: Yıllar önce iPad Pro ile Apple Pencil çıktığında, "Hadi bu profesyonel bir tablet, çizim ve tasarımcılar için lazım" deyip durumu bir nebze kabullenmiştik. Ama bugün adında iPhone geçen bir cihaza resmi olarak kalem desteği getirmek açıkçası Apple’ın kendi geçmişiyle ve kurucusunun o iddialı sözleriyle ne kadar çeliştiğini gösteriyor. Yıllarca Samsung tarafının S-Pen’li modelleriyle adeta dalga geçip, sahnede kalemi bu kadar aşağıladıktan sonra dönüp dolaşıp aynı kapıya çıkmaları bana biraz tutarsızca geliyor. Demek ki neymiş; şartlar değişince ve pazarda yeni bir şey satmak gerekince o "İğrenç, kimse kalem istemez" dediğin lafları afiyetle unutup kendi vizyonunu çöpe atabiliyormuşsun. Apple’ın bu pragmatik geri vitesleri beni şaşırtmasa da yazmadan geçmek istemedim.

Gelelim beni tasarım tarafında biraz üzen bir diğer kısma: Açıkçası ben cihazdaki bu belirgin kavisli köşeleri pek sevemedim. Düz ve keskin hatlara sahip köşeli tasarım dili benim gözüme hem çok daha derli toplu ve şık geliyor hem de telefonu elimde tutarken çok daha kompakt ve oturaklı hissettiriyor. Bu tarz yuvarlatılmış kavisler cihazı olduğundan daha yayvan ve hantal gösteriyor gibime geldi; şahsen daha köşeli bir hat görmeyi tercih ederdim.

Yine de geçmişteki söylem çelişkilerine, kavisli hatlarına ve tamamen eSIM gibi zorlamalarına rağmen, ekosistemde yıllar sonra kalıpların dışına çıkan böylesine radikal bir form faktörü görmek fazlasıyla tatmin edici.

İçerik hakkındaki yorum ve görüşlerinizi aşağıdaki yorumlar kısmından bizimle paylaşabilirsiniz; sizce yan tuşta Touch ID için bu kadar beklenmesi normal mi? Steve Jobs'un sözünden dönülüp iPhone'a kalem getirilmesine ve kavisli tasarıma ne diyorsunuz? Yorumlarda bekliyorum!

Bir tarafta sesine hayran olduğumuz Şebo, diğer tarafta kendine has tonuna ve rifflerine bittiğimiz Meto varken bu tabloyu görmek insanın hevesini kaçırıyor. Yıllarca birlikte dev işlere imza atmış iki büyük müzisyenin bu meseleyi sosyal medya yorumlarında ve basında tartışmak yerine keşke kendi aralarında çözebilmesini dilerdik; ikisini de çok seven biri olarak bu tarz gelişmeler biz dinleyicileri derinden üzüyor. Üstelik geçtiğimiz günlerde Metin Türkcan'ın Pentagram ile olan çeyrek asırlık birlikteliğini de sonlandırmış olması, bizler için adeta "keşke yaşanmasaydı" dediğimiz bir başka gelişme oldu.

Şebnem Ferah cephesinden şimdilik herhangi bir ses çıkmış değil; ancak Meto’nun bu çıkışı, Türk rock sahnesinde "stüdyo telifleri", "muvafakatname tuzakları" ve sahnede "altyapı kullanımı" tartışmasını daha uzun süre sıcak tutacak gibi görünüyor.

Geçtiğimiz günlerde Google’ın tanıttığı yeni Pixel 11  Pro' yu kendi gözlemlerimle ve olabildiğince objektif bir şekilde anlatacağım (Android’ci olduğum için bu kısımda biraz zorlanacağım).

12 Ağustos’ta bizlere tanıtılan yeni Pixel 11 serisinde benim için çok güzel yenilikler var; bunların en başında da Meet HiLight geliyor. Bir önceki seride, yani Pixel 10 Pro’nun arka kamera kısmında bir sıcaklık sensörü bulunuyordu; fakat artık bunu kaldırıp yerine Meet HiLight denilen yeni bir birim eklemişler.

"Meet HiLight bize neler sunuyor?" derseniz hemen açıklayayım: Bir mesaj geldiğinde, Gemini ile veya destekleyen bir uygulamayla etkileşime geçildiği anda arka kısımdaki farklı renkler sayesinde telefonu açmadan iletişim halinde kalabiliyoruz. Şu an için HiLight’ı destekleyen uygulama sayısı çok az olsa da ilerleyen zamanlarda yazılım güncellemeleriyle bu sayının artacağını net bir şekilde söyleyebiliriz.

Renk seçeneklerine gelecek olursak, bu yıl Pixel 11 Pro dört farklı tonla karşımıza çıkıyor:

•          Obsidian
•          Olive
•          Canyon
•         Fog

Şimdi ise ön ve arka kamera detaylarından bahsedeyim. Google, ana kamerada bize 50 MP çözünürlük, f/1.68 diyafram açıklığı ve 1/1.3 inç sensör boyutu sunuyor. Ultra geniş açılı kamerada ise 48 MP çözünürlük ve f/1.7 diyafram açıklığıyla birlikte 123 derecelik geniş bir görüş açısını ekranımıza taşıyor. Ayrıca bu kamerada Makro Odaklama (Macro Focus) özelliği de bulunuyor. Bu özellik sadece ultra geniş açıyla sınırlı kalmayıp bu seride güncellenen telefoto lensiyle de kullanıcılarla buluşuyor.

Telefoto kamerası tarafında ise 48 MP çözünürlük ve f/2.8 diyafram açıklığı bizleri karşılıyor. OIS (Optik Görüntü Sabitleme) destekli bu lensle 5 kat optik yakınlaştırma yapabiliyorken dijital tarafta ise tam 120 kata kadar zoom yapabiliyoruz.

Ön kameraya gelirsek; 42 MP çözünürlük, f/2.2 diyafram açıklığı, otomatik odaklama (autofocus) desteği ve 103 derecelik geniş açısıyla oldukça iddialı bir deneyim vadediyor. Video tarafında ise nihayet 8K 30 FPS video kayıtları alabileceğiz.

Batarya kısmında ise cihaz 4850 mAh kapasiteyle bizleri karşılıyor. Yeni işlemcinin enerji tasarrufundaki performansını da göze alırsak bence oldukça yeterli bir batarya sunulmuş; ama şarj hızı tarafında pek etkilenmediğimi söylemeliyim. 30W ile şarj olan Pixel 11 Pro, yaklaşık yarım saatte %55 seviyesine ulaşıyor. Günümüzde 120W değerlerine kadar çıkan telefonları gördükten sonra 30W açıkçası biraz üzdü.

Yine de kablosuz şarj tarafında güzel iyileştirmeler var; kablosuz olarak 25W güce kadar destek sunulması hoş bir gelişme olmuş.

Biraz da bellek kısmından bahsedelim: Bir önceki seride 256 GB’lık Pixel 10 Pro 16 GB RAM ile gelirken Pixel 11 Pro, 256 GB’lık seçeneğinde bizlere 12 GB RAM sunuyor. Tabii ki bunun temel sebebi, son bir yıldır yaşadığımız yapay zekâ kaynaklı bellek krizi... Fiyatları aynı seviyede tutmaya çalışırken bellekten kısıldığını net şekilde görebiliyoruz. 512 GB ve 1 TB’lık depolama seçeneklerinde ise cihaz yine 16 GB RAM ile geliyor.

Biraz da Gemini Intelligence kısmından bahsedeyim, çünkü burada harbiden çok tatlı olaylar dönüyor. Biliyorsunuz Apple tarafında da bir Apple Intelligence muhabbeti vardı; başta OpenAI ile anlaşmışlardı ama işler pek istedikleri gibi gitmedi. ChatGPT beklenen performansı veremeyince Apple da ortaklığı saldı ve rotayı Google’a kırdı. Artık onlar da masada Google ile beraber ve Gemini altyapısını kullanacaklar.

Peki bu Gemini olayı Pixel 11 Pro’da bize ne katıyor derseniz: Gemini artık sadece girip iki lafladığımız kuru bir yapay zekâ botu olmaktan tamamen çıkmış durumda. Bildiğiniz elimiz ayağımız olan kişisel bir asistana dönüşüyor. Arkadaşınızla mesajlaşırken "Uçuşun ne zamandı?" diye sorduğu anda çat diye ekrana bilet detayınızı çıkarabiliyor; randevularımızı, hatta içeceğimiz ilacın saatini bile arkada bizim yerimize takip ediyor. Arka planda uygulamalar arası işleri siz hiç uğraşmadan halledip resmen arkanızı topluyor diyebilirim.

9 Eylül'de Apple'ın tanıtımını yapacağı iPhone 18 serisi telefonlarda nelerle karşılaşacağız, bu blogda size bunlardan bahsedeceğim.

Benim için 9 Eylül'deki lansmanın önemi büyük. Neden diye sorarsanız, 10 yılı aşkın bir sürenin ardından Tim Cook'u değil de John Ternus'u göreceğiz; kendisi artık Apple'ın yeni CEO'su. Dediğim gibi, bu sebepten ötürü 18 serisi benim için bir tık farklı olacak. Eğer isterseniz sizlere John Ternus hakkında bir blog yazabilirim, bunu yorumlarda belirtebilirsiniz.

  Gelelim iPhone 18 serisinin detaylarına:  

 Her sene olduğu gibi iPhone'da en çok merak konusu olan şeylerden biri de elbette renk seçenekleri oluyor. Bu sene 9 Eylül'deki lansman için Apple'ın sunduğu davetiyeye bakacak olursak "Surprise and shine" yazıyor fakat asıl konu davetiyede gök mavisi bir arka planın üzerine yerleştirilmiş bulanık bir Apple logosu görüyoruz. Aslında Apple'ın renk tercihleri her zaman bilinçli oluyor, burada da iPhone 18 Pro için söylentilere konu olan gök mavisi rengiyle bu renk tamamen örtüşüyor. Aynı zamanda bu sene ilk defa tanıtılacak olan katlanabilir telefonuna da gönderme olabileceği iddialar arasında. Ayrıca bütün yıl konuşulan koyu kiraz rengi de bizlere sunulacak.  

Eğer buraya kadar okuduysanız çok teşekkür ederim, bu kısımdan itibaren ise kendi yorumumla içeriği sonlandıracağım. İlk paragrafta da bahsettiğim gibi beni en çok heyecanlandıran şeylerden biri bu defa Tim Cook yerine John Ternus'u görecek olmamız; açıkçası bu beni heyecanlandırıyor. Bunun sebeplerinden biri de John Ternus'un kendisi. Yaklaşık 3-4 ay önce Tim Cook'un yerine geleceği haberini duyduktan sonra araştırdım kendisini ve başarılarını gördükten sonra tatmin oldum açıkçası, sonuçta dünyanın en büyük 2. şirketinin başına geçecek (1.'si ise NVIDIA).

Ve bir diğer hoşuma giden kısım ise manuel ayarlanabilir diyafram kısmı oldu; bellek krizinden sonraki aşırı fiyat artışına rağmen kamera severler tarafından bu telefon alınacak gibime geliyor. Ve sırada beni üzecek kısımlardan bahsetmek istiyorum. Aslında beni en çok üzecek kısım kesinlikle fiyatı olacaktı ama bu konuya girmeden önce bahsetmek istediğim bir şey var; o da 18'in düz serisinin 9 Eylül'deki lansmanda olmayacak olması. Nedeni ise 17'nin düz modelinin tüm iPhone'lar arasında en sevdiğim telefon olması. Düz serisinde bu kadar iyi gelişmeler gördükten sonra 18'in düz modelinin 6 ay sonra çıkması biraz üzdü açıkçası.

Ve gelelim fiyata: 2025 Ekim-Kasım aylarından beridir yapay zekâ yüzünden yaşanan bellek krizi bu sene biraz cep yakacak gibi duruyor ve bunun üzerine de Türkiye'deki KDV'ler eklenince fiyatların dudak uçuklatacak derecede olması şaşırtmayacak.

İçerik hakkındaki yorum ve görüşlerinizi aşağıdaki yorumlar kısmından bizimle paylaşabilirsiniz, teşekkürler.

Anker, bu kulaklıkla birlikte görüşme kalitesini gerçekten zirveye taşıyor. İçerisinde bulunan tam 10 adet mikrofon sayesinde Guinness rekoru kırmış durumda! Bu mikrofonların 8 tanesi standart, 2 tanesi ise kemik iletimli. Üstelik mikrofonlara ek olarak dünyanın ilk nöral ağ bellek içi hesaplamalı yapay zekâ çipi de cihazda yer alıyor. Bunların hepsi bir araya gelince, Liberty 5 Pro ile gerçekleştireceğiniz görüşme kalitesi adeta arşa çıkıyor. Anker, 100 dB üzerindeki son derece gürültülü ortamlarda bile görüşme sağlayabildiğini iddia ediyor.

Kutu tasarımıyla da alışılmışın dışında olan Liberty 5 Pro, üzerinde 1 inçe yakın bir AMOLED ekranla bizleri karşılıyor. Bu ekran üzerinden; kulaklıkların ve kutunun pil yüzdelerini görmeyi, modlar arası geçişi, ekolayzır ayarlarını, Dolby Audio'yu, yapay zekâ desteğini, kulaklık üzerinden fotoğraf çekebilmeyi, "Find Device" (Cihazı Bul) özelliğini ve bağlı cihazları kontrol etmeyi doğrudan telefonunuza ya da tabletinize ihtiyaç duymadan halledebiliyorsunuz.

Tasarımındaki tek fark ekrandan da ibaret değil; kızaklı, sürgülü kapağıyla bence harika bir kullanım kolaylığı ve keyfi sunuyor.

Gürültü engelleme konusunda gerçekten çok sağlam işler çıkaran Liberty 5 Pro, Adaptive ANC 4.0 teknolojisiyle geliyor. Zaten bir önceki nesil olan Liberty 4 Pro’ya göre 2 kat daha iyi bir gürültü engelleme performansı sunuyor.

Hatta işin iddialı kısmı şu: Bose QC Ultra ve AirPods Pro 2 gibi devlerle kafa kafaya bir gürültü engelleme başarımı var ve düşük frekanslı sesleri kesme konusunda onlardan bile daha iyi iş çıkarıyor. Tabii sadece dış dünyayı kapatmakla kalmıyor, şeffaflık moduyla da bayağı öne çıkıyor; kullanıcı yorumlarına baktığım kadarıyla herkes bu modun doğallığından fazlasıyla memnun kalmış.

Kulaklığın üzerindeki dokunmatik yüzey sayesinde önceki ve sonraki şarkılara rahatça geçiş yapabiliyorsunuz. Üstelik bunu Soundcore uygulaması üzerinden tamamen zevkinize göre kişiselleştirmek mümkün; sağ ve sol kulaklık için ayrı ayrı komutlar atayabiliyorsunuz.

Ayrıca gövdeyi yukarı ve aşağı kaydırarak ses seviyesini kolayca ayarlayabiliyor, gürültü engelleme veya şeffaf mod gibi ses modları arasındaki geçişleri de doğrudan bu dokunmatik alan üzerinden pratik bir şekilde kontrol edebiliyorsunuz

Sesli akıllı kontrol özelliği sayesinde, internetiniz olmasa bile indirdiğiniz müzikler çalarken doğrudan "Hey Anka!" diyerek komut verebiliyorsunuz.

Maalesef burada henüz Türkçe dil desteği bulunmuyor; umarım ilerleyen süreçte güzel bir yazılım güncellemesiyle bu durumu çözerler. Şimdilik İngilizce komutlarla şarkıyı oynatıp durdurma, ses seviyesini ayarlama, gelen çağrıları yanıtlama ve ortam sesi modlarını değiştirme gibi neredeyse her şeyi halledebiliyorsunuz. Üstelik tüm bu anlık tepkileri, yukarıda bahsettiğimiz o dahili yapay zekâ çipi sayesinde internete hiç bağlanmadan tıkır tıkır yerine getiriyor.